Türkiye’nin Bağımsızlık Manifestosu 102 Yaşında
Bugün, Türkiye Cumhuriyeti’nin uluslararası alanda varlığını resmen tanıtan ve modern Türk devletinin temel taşlarından biri kabul edilen Lozan Barış Antlaşması’nın 102. yıldönümü. 24 Temmuz 1923’te İsviçre’nin Lozan kentinde imzalanan bu antlaşma, yalnızca bir savaşın sona erdiğini ilan etmekle kalmadı; aynı zamanda Anadolu’nun emperyalist işgallere karşı kazandığı destansı zaferin diplomatik bir onayıydı.
Sevr’in Reddi, Bağımsızlığın Tescili
Lozan, Türk milletinin dayatılan Sevr Antlaşması’nı reddederek bağımsız bir devlet olarak var olma iradesini tüm dünyaya duyurduğu dönüm noktasıdır. Osmanlı Devleti’nin fiilen sona erdiği, yeni bir ulusun ise hukuken doğduğu bu belge; sınırların yeniden çizildiği, kapitülasyonların kaldırıldığı, yabancı işgalinin son bulduğu tarihi bir dönüm noktasıdır.
İsmet İnönü’nün Diplomatik Zaferi
Mustafa Kemal Atatürk’ün görevlendirmesiyle Türk heyetinin başkanlığını yürüten İsmet Paşa, zorlu ve aylar süren müzakereler sonucunda Türkiye’nin tam bağımsızlığını kabul ettirmeyi başardı. İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya ve Yunanistan gibi dönemin büyük güçleriyle yapılan bu pazarlıklarda Türk tarafı, hem Misak-ı Milli hedeflerini hem de yeni devletin çıkarlarını başarıyla savundu.
Lozan Sadece Bir Barış Antlaşması Değil
Lozan, askeri bir zaferin diplomatik karşılığıdır. Türkiye Cumhuriyeti’nin egemenliğinin tanındığı bu antlaşma sayesinde:
- Yabancı işgali sona erdi
- Kapitülasyonlar kaldırıldı
- Yeni sınırlar belirlendi
- Azınlık hakları çerçevesinde vatandaşlık temelli yeni bir hukuk düzeni kuruldu
Bu yönleriyle Lozan, aynı zamanda Türkiye’nin Batı ile kurduğu ilişkilerin de temel belgesidir.
102 Yıl Sonra Hâlâ Geçerli, Hâlâ Tartışmasız
Aradan geçen bir asrı aşkın süreye rağmen Lozan Antlaşması hâlâ yürürlüktedir. Her yıl 24 Temmuz’da hem diplomatik bir zafer hem de ulusal bağımsızlığın simgesi olarak kutlanır. Türkiye’nin egemenliği, sınır güvenliği, deniz hakları ve azınlık politikaları açısından hâlen dayanak teşkil etmeye devam eden bu belge, Cumhuriyet’in kuruluş sürecini tamamlayan en temel uluslararası mutabakattır.
Siyasetçilerden ve Kurumlardan Kutlama Mesajları
Lozan’ın 102. yılı dolayısıyla birçok siyasi parti, belediye, üniversite ve sivil toplum kuruluşu, sosyal medya üzerinden kutlama mesajları yayımladı. Ortak vurgu: Lozan’ın bir ‘teslimiyet değil, direnişin taçlandığı bir onur belgesi’ olduğu yönündeydi.
